W naszym asortymencie oferujemy zawory elektromagnetyczne o funkcjach 3/2, 5/2, 5/3 z różnymi cewkami i złączami. Zawory solenoidowe 2/2 do różnych mediów. Dalej potem sterowane pneumatycznie w wykonaniu 3/2, 5/2, 5/3 z akcesoriami do montażu. Sterowane ręcznie i mechanicznie siłą ludzką, na przykład przyciskiem, pedałami, lub sterowane mechanicznie na przykład naciśnięciem popychacza czy rolki. Wreszcie potem specjalne zawory sterujące, takie jak: liczniki, zegary, bloki bezpieczeństwa itp.
Funkcja zaworów do techniki automatyzacji
Funkcja zaworu jest z reguły oznaczana dwiema liczbami oddzielonymi ukośnikiem. W rozdziale z zaworami znajdą Państwo tak oznaczenia jak 3/2, 5/3 i podobne oznaczenia. Co te liczby w zasadzie oznaczają?
Pierwsza liczba (przed ukośnikiem)
Oznacza liczbę tzw. dróg. Do tej liczby wlicza się wszystkie wyjścia, odpowietrzenia i doprowadzenie. Nie wlicza się do niej ewentualnych pneumatycznych sygnałów sterujących.
| Przykład pierwszej liczby | |
![]() |
Na górnej stronie zaworu widzimy 3 gwinty, skrajny służy do sterowania zaworem, pozostałe są wyjściami (liczymy więc 2 drogi), ze spodniej strony widzielibyśmy 3 gwinty, skrajne są komorami odpowietrzającymi, środkowy jest doprowadzeniem (liczymy więc wszystkie 3 drogi). Łączna liczba daje tak liczbę 5 i chodzi o zawór pięciodrogowy |
Druga liczba (za ukośnikiem)
Samo oznaczenie liczbowe jednak do opisu zaworu nie wystarcza. Trzeba jeszcze uzupełnić sposób przełączania między poszczególnymi położeniami. W tym przypadku mówimy też o zaworze monostabilnym lub bistabilnym. Co te terminy oznaczają?
| Przykład drugiej liczby | |
![]() |
Zawór solenoidowy jest bez napięcia zamknięty (pierwsze położenie); jeżeli do cewki przyjdzie sygnał elektryczny, zawór się przestawi i jest otwarty (drugie położenie). Chodzi więc o zawór dwupołożeniowy. Teraz już Państwo wiedzą, że na przykład 5/3 to zawór pięciodrogowy, trójpołożeniowy. |
Monostabilne zawory (zawory z powrotem sprężynowym)
Chodzi o zawory z samodzielnym powrotem. Bez sygnału są w położeniu podstawowym. Gdy przyjdzie sygnał (elektryczny, pneumatyczny itd.), zawór się przestawi i przez czas trwania sygnału pozostaje poza położeniem podstawowym. Gdy tylko sygnał zniknie, zawór samoczynnie (najczęściej sprężyną) wraca do swojego położenia podstawowego.
Zawory bistabilne (zawory impulsowe)
Chodzi o takie zawory, które 1. sygnał przestawi i które i po ustaniu 1. sygnału pozostają w położeniu wywołanym przez pierwszy sygnał. Nie wracają do położenia podstawowego. Pozostają w położeniu aż do czasu, dopóki nie przyjdzie drugi sygnał, który wróci zawór do pierwotnego położenia podstawowego. Takie zawory nazywa się bistabilnymi.
W naszym e-sklepie przy zaworach monostabilnych o funkcji 3/2 spotkają się Państwo również z oznaczeniem NC i NO. Co te skróty oznaczają ?
NC (z ang. normally closed)
- oznacza, że zawór jest w położeniu podstawowym, bez sygnału, zamknięty, tj. doprowadzenie nie jest połączone z wyjściem.
NO (z ang. normally open)
- Oznacza, że zawór jest w położeniu podstawowym, bez sygnału, otwarty, tj. doprowadzenie jest połączone z wejściem
Symbole schematyczne zaworów do automatyzacji
- Każde położenie zaworu jest symbolizowane swoim kwadratem, w którym jest narysowane połączenie wejść, wyjść i odpowietrzeń w danym położeniu
(czyli jeżeli symbol zawiera 2 kwadraciki, chodzi o zawór 2-położeniowy, jeżeli zawiera 3 kwadraciki, chodzi o zawór 3-położeniowy itp.) - Numeracja czy oznaczenie literowe przyłączy jest zawsze przy kwadracie symbolizującym położenie podstawowe
- Strzałki łączące przyłącza oznaczają kierunek przepływu powietrza; w przypadku, że strzałki są po obu stronach, można zawór zastosować także do przepływu w obu kierunkach
- Na spodnią stronę kwadratu umieszcza się z reguły doprowadzenie powietrza i odpowietrzenia, na górną stronę kwadratu umieszcza się wyjścia z zaworów
- Na boczną stronę kwadratu umieszcza się symbole oznaczające sposób przełączania między poszczególnymi położeniami, z tym, że ten kwadrat, przy którym są narysowane, staje się przy nadejściu sygnału aktywnym (jakby przesunął się na miejsce kwadratu położenia podstawowego)
Sposoby przełączania między położeniami zaworów |
|||
![]() |
powrót zaworu sprężyną | ![]() |
dźwignia |
![]() |
cewka, sterowanie elektryczne | ![]() |
dźwignia z blokadą |
![]() |
sygnał pneumatyczny |
![]() |
pedał |
![]() |
sygnał pneumatyczny |
![]() |
pedał z blokadą |
![]() |
grzybek | ![]() |
popychacz |
![]() |
grzybek z blokadą | ![]() |
rolka |
![]() |
przycisk | ![]() |
rolka uchylna |















